تور یک‌روزه جذاب شهری ایروان: تاریخ، معماری و چشم‌اندازهای رویایی

شهر ایروان، یکی از کهن‌ترین سکونتگاه‌های پیوسته مسکونی در جهان است که قدمت قلعه اربونی آن حتی از رم باستان نیز فراتر می‌رود. این شهر در قرن بیستم توسط معمار نامدار، الکساندر تامانیان، بر اساس الگوی مدرن شهری با شعاع‌های منظم دایره‌ای و خیابان‌های سرسبز بازآفرینی شد و به دلیل کاربرد گسترده سنگ آتشفشانی «توف» در نمای ساختمان‌ها، به شهر صورتی شهرت یافت. در ادامه با جزئیات نقاطی که در این تور مورد بازدید قرار می‌گیرند آشنا می‌شویم.

۱. میدان جمهوری (Republic Square)

میدان جمهوری، نگین معماری و قلب تپنده پایتخت است که توسط الکساندر تامانیان طراحی شد و اجرای نهایی آن دهه‌ها به طول انجامید.

معماری و مصالح: ساختمان‌های اطراف میدان بر پایه‌ای از سنگ بازالت تیره و بدنه‌ای از سنگ توف صورتی و اخرایی ساخته شده‌اند. ترکیب نقوش و تزئینات کنده‌کاری‌شده روی ستون‌ها و طاق‌ها، الهام‌گرفته از معماری سنتی و قرون‌وسطایی ارمنستان است.

ساختمان‌های کلیدی: ساختمان دولت (با برج ساعت معروف شهر)، کاخ نخست‌وزیری، وزارت امور خارجه سابق، هتل ماریوت و عمارت مرکزی موزه تاریخ و گالری ملی دورتادور این میدان بیضی‌شکل قرار گرفته‌اند.

فواره‌های موزیکال: حوض مرکزی بزرگ میدان محل اجرای رقص فواره‌ها همراه با موسیقی کلاسیک و ملی است که در طول فصل‌های گرم سال، شب‌های ایروان را زنده و پرشور نگه می‌دارد.

۲. موزه تاریخ ارمنستان (History Museum of Armenia)

این موزه که در سال ۱۹۱۹ پایه‌گذاری شد و در ضلع شمالی میدان جمهوری قرار دارد، معتبرترین و غنی‌ترین مخزن باستان‌شناسی، مردم‌شناسی و تاریخ ملت ارمنستان و فلات قفقاز محسوب می‌شود.

گنجینه‌های دوران باستان: بخش ماقبل تاریخ و عصر برنز موزه شامل کشفیات شگفت‌انگیزی است؛ از جمله کفش چرمی آرنی-۱ (قدیمی‌ترین کفش چرمی شناخته‌شده در جهان با قدمت بیش از ۵,۵۰۰ سال) و ارابه‌های چوبی چهارهزارساله مربوط به محوطه دریاچه سوان.

تمدن اورارتو: یکی از درخشان‌ترین بخش‌های موزه، یادگارهای دوران امپراتوری اورارتو (سده‌های نهم تا ششم پیش از میلاد) نظیر کتیبه‌های میخی برنزی و سنگی، سلاح‌ها، زره‌های شاهانه و کتیبه مشهور تاسیس قلعه اربونی به فرمان آرگیشتی اول است.

قرون وسطی و دوران مدرن: مجموعه‌ای کم‌نظیر از سنگ‌صلیب‌ها (خاچکار)، نسخ خطی، لباس‌های سنتی اقوام مختلف، سکه‌های ضرب‌شده در ضرابخانه‌های دوره‌های مختلف تاریخی و نقشه‌های جغرافیایی قدیمی در طبقات این موزه نگهداری می‌شوند.

۳. مجموعه هزارپله کاسکاد و موزه هنر کافسجیان

کاسکاد یکی از برجسته‌ترین نمادهای هنر مدرن و معماری شهری در قفقاز است. این پلکان عظیم تراس‌بندی‌شده، مرکز شهر ایروان را به بافت مرتفع محله مانیومنت و پارک پیروزی متصل می‌کند.

پارک مجسمه: پیش از آغاز پله‌ها، باغچه‌ای سرسبز قرار دارد که میزبان آثار مجسمه‌سازان نامدار بین‌المللی مانند فرناندو بوترو (مجسمه‌های گربه، سیگاری و جنگجو)، بری فلاناگان و لئین تامسون است.

فضای پلکان و آب‌نماها: کاسکاد دارای ۵۷۲ پله روباز است که در هر پاگرد آن حوضچه‌ها، آب‌نماها و مجسمه‌های مفهومی سنگی و فلزی چشم‌نوازی می‌کنند. علاوه بر پله‌های بیرونی، در داخل بدنه پلکان پله‌های برقی و گالری‌های هنری سرپوشیده (موزه کافسجیان) تعبیه شده است.

چشم‌انداز پانوراما: بالاترین سکوی کاسکاد بهترین دید را به ساختار هلالی شهر ایروان، میدان اپرا و در پس‌زمینه آن، قله برفی دوگانه کوه آرارات (ماسیس و سیس) ارائه می‌دهد که لوکیشنی فوق‌العاده برای عکاسی است.

۴. پارک پیروزی و تندیس مام ارمنستان

این پارک وسیع بر روی تپه‌ای جنگلی مشرف به شهر واقع شده و به عنوان نمادی از صلح، فداکاری و پایداری ملی شناخته می‌شود.

تندیس مام ارمنستان (مایر هایاستان): مجسمه‌ای غول‌پیکر به ارتفاع ۲۲ متر از جنس مس چکشی بر روی یک پایه ستبر بازالتی به ارتفاع ۳۴ متر (ارتفاع کلی ۵۴ متر) ایستاده است. این مجسمه زنی مقتدر با شمشیری غلاف‌شده را به تصویر می‌کشد که از مرزهای کشور پاسداری می‌کند. در سال‌های اولیه دوران شوروی، مجسمه استالین روی این پایه قرار داشت که در سال ۱۹۶۷ با اثر هنری آرا هاروتیونیان جایگزین شد.

موزه نظامی دفاع مقدس: در پایه سنگی تندیس، موزه نظامی قرار دارد که نمایشگاه‌هایی از جنگ جهانی دوم، نبرد شوشی و دوران پایداری ملی را به نمایش می‌گذارد.

محوطه پارک و بام ایروان: در اطراف این تندیس، دریاچه‌ای مصنوعی برای قایق‌سواری، چرخ‌وفلک، جنگل کاج سرسبز و سکوهای دیده‌بانی قرار دارند که دید کامل و هوایی به تمام خیابان‌ها، استادیوم هرازدان و دشت آرارات فراهم می‌آورند.